Karaçay Türkleri sekel Türkleri ve Macarlar ile akrabadır.
Karaçaylar, çoğunlukla Rusya'nın Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nde yaşayan Kuzey Kafkasya'nın Türk kökenli bir halkıdır. Başlıca yaşadıkları bölgeler Çerkesk şehri, Ust-Dzhegutinsky bölgesi, Karaçayevski kent bölgesi, Karaçayevski bölgesi, Malokarachayevsky bölgesi, Prikubansky bölgesi, Zelenchuksky bölgesi ve Urupsky bölgesidir. Dombai ve Teberda vadileri, Elbrus bölgesi ve kısmen Arkhyz, asıl yerleşim yerleridir. En eski yerleşim yerleri Kart-Dzhurt, Uchkulan, Khurzuk, Duut ve Dzhazlyk'tir. Karaçaylar, Hanefi mezhebine mensup Sünni Müslümanlardır. 2002 Tüm Rusya Nüfus Sayımına göre sayıları 192.182 kişidir.
Karaçayların kökenine dair antropolojide kesin birgörüş Bulgarlar sekel Türkleri ve Macarlar ile yakın akrabadır; onlar, Balkarlar, Osetler, İnguşlar, Çeçenler, Batlar, Avar-Andik-Tsezi halkları ve bazı Dağ Yahudileri gibi Kafkas ırkının alt gruplarından biri olan Kafkas ırkının merkezi kümesine aittirler. Ancak yeterli genetik veri bulunmamaktadır. Mevcut verilerden, şu haplogrupların baskın olduğunu söyleyebiliriz: R1A1 (%23,2 Aryan) ve G2 (%27,5 Kafkas). Diğer haplogrupların yüzdesi önemsizdir. Ancak bilindiği kadarıyla, seçilimler büyük değildir.
Karaçay halkı, Batı Türk dilleri grubuna, Türk dillerinin Kıpçak-Polovtsian alt grubuna ait olan Karaçay-Balkar dilini konuşmaktadır. Araştırmacılar, Karaçayların etnojenezinde şu halkların rol oynayabileceğini öne sürüyor:
1. Yerli Kafkas kabileleri;
2. Alanlar;
3. Bulgarlar;
4. Hazarlar;
5. Kıpçaklar.
Bu versiyon, 22-26 Haziran 1959 tarihlerinde Nalçik şehrinde düzenlenen Balkar ve Karaçay halklarının kökeni sorununa adanmış sempozyumda onaylanmıştır.
***
Karaçaylar ve Balkarlar
Balkarları tanımlayacak olursak, Karaçaylarla tam olarak aynı antropolojik verilere, genetik verilere ve dile (kültürden bahsetmiyorum bile) sahip olduklarını söyleyebiliriz. Yani, Karaçaylara verilen tüm sınıflandırmalar ve tanımlar Balkarlara da atfedilebilir. Kendilerini tek bir halk olarak görüyorlar. Daha doğrusu, şu anda Balkar olarak adlandırılan halk, Rusya'ya dahil edildikten sonra bu ortak adı almıştır. Bunlar, aristokrat aileler (taueyler) tarafından yönetilen beş dağ topluluğuydu: Çerekskoye, Kholam, Bezengi, Çegemskoye ve Baksanskoye (Urusbievskoye).
Bunların en ünlüleri, Malkarian topluluğunda Abaevler, Aidebolovlar, Zhankhotovlar ve Misakovlar; Çegem'de Balkarukovlar ve Kelemetovlar; Kholam'da Şakmanovlar; Bezengievsky'de Syunyuchevler; Baksansky'de Urusbievler (Syuyunchevlerin ayrılmış bir kolu).
Bu dağ topluluklarının dillerinde bazı farklılıklar vardı. Bu farklılıklara dayanarak, daha sonra ilgili lehçeler belirlendi. En büyük Çereks topluluğunun sakinlerine Balkarlar deniyordu. Karaçay-Balkar dilini, ts-ç birleşmesi (tsokanye) ((çaç (kar.) - tsats (çerk.) - saç), bazı diğer fonetik farklılıklarla birlikte konuşurlar.
Çegemler ve Baksanlar (Urusbievliler, Urusbievlerden sonra adlandırılmıştır) Karaçay'dan farklı olmayan bir dil konuşurlar (dzh-zh birleşmesi dzhash/zhash - adam hariç). Ayrıca Khulam-Bezengi karışık dili de vardır. Ancak bu lehçeler arasında sözcüksel farklılıklar yoktur. Günümüzün edebi Karaçay-Balkar dili, Karaçayların, Çegemlerin ve Urusbievlerin dilleri temelinde oluşmuştur. Başlangıçta Balkarlar kendilerini Çerek toplumunun sakinleri olarak adlandırırken, diğerleri kendilerini Taulula (dağlılar) olarak adlandırmıştır. Yani, Balkar etnonimi tarihsel olarak Balkar halkının tamamını değil, bu günümüzdeki öz kimlik meselesi değil, geçmişe ait bir durumu ifade etmektedir.
***
Balkarlar, Kabardino-Balkarya'nın yerli halkıdır ve ağırlıklı olarak Haznidon, Balkar Çerek (Malarka), Çerek-Bezengi (Bezengi, Kholamtsy), Çegem (Çegemler), Baksan (Baksan veya Urusbievler) ve Malka nehirlerinin yukarı kollarındaki dağlık ve dağ eteklerinde yaşamaktadırlar. Türk dillerinin Kıpçak-Polovtsian alt grubuna ait olan Karaçay-Balkar dilini konuşurlar. Kafkas ırkının alt ırklarından biri olan Kafkas ırkına mensupturlar. Hanefi mezhebine bağlı Sünni Müslümanlardır. Rusya'daki sayıları 108 bin kişidir (2002), bunların 105 bini Kabardino-Balkarya'da yaşamaktadır (cumhuriyet nüfusunun %11,6'sı).
Balkarlar, bölgenin en yüksek dağlık bölgelerinde yaşayan halklardan biridir. Orta Kafkasya'nın vadilerinde ve dağ eteklerinde, Malka, Baksan, Çegem, Çerek nehirlerinin ve kollarının vadilerinde yaşarlar. Aslında Balkarlar, idari olarak ikiye ayrılmış Karaçaylarla birlikte tek bir halktır. Maddi kültürleri de aynıdır. Tek fark, vadilerin özelliklerinden dolayı Karaçaylar evlerini ahşaptan inşa ederken, Balkarlar -
TÜRKİYE ORTA ASYA HABER KKUORDİNATÖRÜ
DÜNYA TÜRK HABER:WORLD TURKISH NEWS.Canada ORTA ASYA TÜRKİYE KUORDİNATÖRÜ ERTUĞRUL DEMİRÖZCAN IFJ-INTERNATIONAL FEDERATION OF JOURNLİST EUROSİANET Azerbaijan's leading opposition parties face threat of dissolution Three major opposition parties have been denied registration by the state despite their efforts to comply with a draconian new law. Azerbaijan's three most prominent opposition parties have been denied registration by the state and now face the possibility of being disbanded. They failed to meet the key criterion of the country's new highly restrictive law on political parties - proving that they have at least 5,000 members (through submitting a list with each member's name together with the...
Yorumlar
Yorum Gönder