Bilgi Kutusu - Türkiye'nin Ana Muhalefet Partisi CHP'ye Yönelik Hukuki Baskısı
ŞİMDİYE KADAR NELER OLDU? TÜRKİYE NASIL TEPKİ VERDİ?
Yasal baskı kapsamında yüzlerce kişi gözaltına alındı veya hapse atıldı. Bu baskı, muhalefet partileri, sağcı gruplar ve bazı yabancı liderler tarafından anti-demokratik ve siyasallaştırılmış olarak eleştiriliyor; hükümet ise yargının bağımsız olduğunu söyleyerek bu iddiaları reddediyor.
Mart ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun yolsuzluk suçlamalarıyla tutuklanması, ülkenin son on yıldaki en büyük sokak protestolarına yol açtı.
Ayrıca, lira ve diğer Türk varlıklarında kısa ama sert bir satış dalgasına neden oldu ve merkez bankasının parasal gevşeme döngüsünü tersine çevirmesine yol açtı. Savcılar iddianame hazırlamadı ve CHP, suçlamaların uydurma olduğunu söylüyor.
ANA KİŞİLER KİMLER?
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın en büyük rakibi ve bazı anketlerde önünde olan Büyükşehir Belediye Başkanı İmamoğlu, reddettiği yolsuzluk suçlamalarıyla gözaltına alındı. İki dönemdir belediye başkanlığı yapan İmamoğlu, 2019 ve 2024 yıllarında Erdoğan'ın iktidardaki AK Parti'sinden (AKP) adayları yenmişti; 2024'te ise CHP, AKP'nin tarihindeki en büyük seçim yenilgisini yaşayarak ülke genelindeki büyük şehirlerin çoğunu kazanmıştı. Şu anda hapiste olmasına rağmen, muhafazakar AKP'ye karşı yapılacak herhangi bir seçimde merkezci CHP'nin cumhurbaşkanı adayıdır.
Türkiye'nin 22 yıldır lideri olan Erdoğan, soruşturmanın geniş bir yolsuzluk ağını ele alması gerektiğini söylüyor ve sabır çağrısında bulunuyor. Soruşturma, görev süresi dolmuş olmasına rağmen yeniden aday olma yolunu arayabileceği bir dönemde iktidar üzerindeki kontrolünü daha da sıkılaştırıyor. Bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimi 2028'de yapılacak, ancak yeniden aday olmak istiyorsa daha erken yapılması gerekecek.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İmamoğlu'nun tutuklanmasından bu yana Erdoğan karşıtı gösterilere öncülük ediyor ve baskıyı hükümetin rakibini engellemek için bir "darbe girişimi" olarak nitelendiriyor. Potansiyel alternatif bir CHP cumhurbaşkanı adayı olan Özel, Eylül ayında mahkemede verilecek bir kararla karşı karşıya. Bu karar, unvanını elinden alabilir ve partisinin 2023'teki kongresini iptal edebilir.
**BASKININ BAŞLAMASI NE ZAMAN OLDU?**
Baskının başlaması, 31 Ekim 2024'te, İstanbul'un Esenyurt ilçesinin CHP'li belediye başkanı Ahmet Özer'in, yasadışı Kürdistan İşçi Partisi (PKK) militan grubuyla bağlantılı olduğu suçlamasıyla yargılanmayı beklerken hapse atılmasıyla oldu. Ocak ayında ise, şehrin Beşiktaş ilçesi belediye başkanı Rıza Akpolat'ın, kamu görevlilerine rüşvet vererek kamu ihalelerini manipüle etmekle suçlanan bir suç örgütüyle ilgili soruşturma kapsamında hapse atılmasıyla genişledi.
**NASIL GENİŞLEDİ?**
18 Mart'ta, İmamoğlu, CHP cumhurbaşkanı adayı seçilmesinden günler önce, İstanbul Üniversitesi'nin usulsüzlükler nedeniyle üniversite diplomasını iptal etmesiyle gündeme geldi. (CHP cumhurbaşkanı adayı olmak için diploma şarttır.) Ertesi sabah polis onu ve yaklaşık 100 kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınmasına yönelik protestolar yayıldı ve 23 Mart'ta, CHP üyeleri ve üye olmayanların onu cumhurbaşkanı adayı olarak desteklediği gün, bir mahkeme belediye başkanını hapse attı.
27 Mart'ta, hükümet karşıtı protestolarda gözaltına alınanların sayısı 1900'e yaklaştı. Ankara, muhalefetin kitlesel ticari boykot çağrılarını ekonomik bir "sabotaj girişimi" olarak nitelendirerek kınadı.
30 Nisan'da, baskının daha da genişletilmesiyle bir mahkeme, yolsuzluk suçlamasıyla 18 İstanbul belediye yetkilisini hapse attı. 20 Mayıs'ta polis 18 belediye çalışanını daha gözaltına aldı, ardından 31 Mayıs'ta savcılar, aralarında CHP yönetimindeki Adana ilinin belediye başkanlarının da bulunduğu dört ayrı soruşturmada 47 kişi hakkında tutuklama emri çıkardı.
1 Temmuz'da, yolsuzluk, ihale usulsüzlüğü ve sahtekarlık suçlamalarıyla toplam 157 kişinin gözaltına alınmasıyla soruşturma ülke çapında patlak verdi. Gözaltına alınanlar arasında bir CHP milletvekili ve eski bir belediye başkanı da bulunuyordu. Bunlardan 35'i yargılanmayı beklerken hapse atıldı. 4 Temmuz'da Manavgat Belediye Başkanı gözaltına alındı ve ertesi gün, 5 Temmuz'da Adana, Adıyaman ve Antalya gibi büyük güney şehirlerinde üç belediye başkanı ve birkaç kişi daha gözaltına alındı.
(Daren Butler ve Ezgi Erkoyun tarafından hazırlanan haber; Jonathan Spicer, Gareth Jones, Alexandra Hudson tarafından düzenleme)
TÜRKİYE ORTA ASYA HABER KKUORDİNATÖRÜ
DÜNYA TÜRK HABER:WORLD TURKISH NEWS.Canada ORTA ASYA TÜRKİYE KUORDİNATÖRÜ ERTUĞRUL DEMİRÖZCAN IFJ-INTERNATIONAL FEDERATION OF JOURNLİST EUROSİANET Azerbaijan's leading opposition parties face threat of dissolution Three major opposition parties have been denied registration by the state despite their efforts to comply with a draconian new law. Azerbaijan's three most prominent opposition parties have been denied registration by the state and now face the possibility of being disbanded. They failed to meet the key criterion of the country's new highly restrictive law on political parties - proving that they have at least 5,000 members (through submitting a list with each member's name together with the...
Yorumlar
Yorum Gönder