TÜRKİYE ORTA ASYA HABER KKUORDİNATÖRÜ

WASHINGTON INSTIITUTE:NEW YORK Türk Cumhurbaşkanı, popüler muhalefet partisini bastırmak için sert taktikler kullanacağını gösterdi, ancak gelecekteki kararları yine de iç protestolar, ekonomik faktörler ve jeopolitik gelişmelerden etkilenebilir. 15 Eylül'de bir Türk mahkemesi, ülkenin ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) Kasım 2023'teki kongresinin usulsüzlük iddialarına dayanarak iptal edilip edilmeyeceğine ilişkin kararını 24 Ekim'e erteledi. Kongrenin "tamamen geçersiz" ilan edilmesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mevcut CHP başkanı Özgür Özel'i kendi seçtiği bir adayla değiştirmesinin yolunu açabilir. Mahkemenin bu ölçülü ertelemesi, davaya tepki olarak Türkiye genelinde CHP önderliğinde düzenlenen büyük protestoların ardından geldi. Erdoğan yönetiminde Türkiye'nin demokrasiden uzaklaşması iyi belgelenmiştir. Freedom House'a göre, 2010 yılında Arnavutluk gibi Güneydoğu Avrupa ülkeleriyle demokratik özgürlükler açısından aynı grupta yer alan Türkiye, şimdi Irak gibi Orta Doğu ülkeleri de dahil olmak üzere daha az saygın bir konumda bulunuyor. Ancak bu bozulmayı göz önünde bulundursak bile, Erdoğan'ın ülkenin önde gelen muhalefet partisine karşı başlattığı topyekün saldırı -ve 19 Mart'ta İstanbul'un CHP'li belediye başkanı ve muhtemel cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması- pervasızlığıyla dikkat çekiyor. Temel sorular ortaya çıkıyor: Erdoğan neden şimdi baskısını yoğunlaştırıyor, hedefleri ve sonraki adımları neler ve CHP hayatta kalabilecek mi? Popüler Belediye Başkanı vs. Sonsuza Dek Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2003'te başbakan olduktan bu yana on beş ulusal seçim kazandı -bazıları referandumdu. İktidara geldikten sonra sağladığı güçlü ekonomik büyüme, ona hayran bir destekçi tabanı oluşturmasına olanak tanıdı. Bu arada, neredeyse yirmi yıldır oyların sadece yüzde 20'sinden biraz fazlasını alan CHP liderliğindeki etkisiz muhalefet, Erdoğan'a büyük ölçüde yardımcı oldu. Ancak Türkiye ekonomisinin 2018'den beri istikrarsız olmasıyla birlikte, Türkiye cumhurbaşkanı, oyları kendi lehine çevirmek için seçim kurulları, devlet kurumları, mahkemeler ve medya üzerindeki kontrolüne güvenmek zorunda kaldı. İmamoğlu'nun 2019 ve 2024 yıllarında İstanbul belediye başkanlığı yarışını kazanmasıyla siyasete girmesi, bu dengeyi değiştirdi; CHP'li siyasetçi, Erdoğan'ın görevde olmasının sağladığı avantajlara rağmen cumhurbaşkanının belediye başkan adaylarını mağlup etti. Karizmatik ve halkla bağ kurabilen sosyal demokrat bir siyasetçi olan İmamoğlu, Erdoğan'ınkinden daha geniş bir seçmen koalisyonu oluşturdu. 2024'teki ezici zaferinin ardından, belediye başkanı bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçiminde Erdoğan'a karşı yarışacağının sinyallerini vermeye başladı - Mart ayındaki tutuklanmasının şüpheli nedeni de bu. Şimdi ise, isimsiz tanıkların ifadelerine dayanarak kara para aklama ve sözleşmelerin kötü yönetimi gibi suçlamalarla yargılanan İmamoğlu, Erdoğan cumhurbaşkanı olduğu sürece şüphesiz bir şekilde yasal gözetim altında kalacaktır. CHP'nin Geri Dönüşü Belediye başkanının tutuklanması, cumhurbaşkanının daha büyük "CHP sorununu" -yani birkaç yıl önce neredeyse ölü görünen bir muhalefet partisinin güçlü geri dönüşünü- pek çözmüyor. Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün partisi olan CHP, yirminci yüzyılda laikliği, yani siyaset ve İslam arasında kesin bir ayrımı benimsedi. 1970'lerde, karizmatik lider Bülent Ecevit önderliğinde, sosyal demokrat ve işçi sınıfı yanlısı bir kimlik de benimsedi. Ancak partinin popülaritesi, etkisiz liderlik, işçi sınıfı tabanını terk etmesi ve milliyetçi seçmenlerin diğer partilere kayması nedeniyle 1990'larda hızla düştü. CHP, son yıllarda şu nedenlerle geri dönüş yaptı: İmamoğlu, CHP'yi alt orta sınıf ve işçi sınıfı seçmenleriyle yeniden bir araya getirerek, partinin tarihi markasının önemli bir bileşenini ülkenin en büyük şehri ve finans ve üretim merkezi olan İstanbul'dan geri kazandırdı. Ankara Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Türk milliyetçisi bir geçmişe sahip olarak, partinin milliyetçi kimliğini Türkiye'nin başkenti ve Anadolu'nun kalbinde yer alan ikinci büyük metropol bölgesinde yeniden canlandırdı. Türkiye'nin üçüncü büyük ve en laik metropol bölgesi olan İzmir'e komşu Manisa ilinden gelen parti başkanı Özgür Özel, laik, Türk milliyetçisi ve sosyal demokrat olmak üzere üç ideolojik kanadını birleşik bir liderlik altında bir araya getirerek CHP'yi yeniden canlandırdı. Son olarak, 2019'dan beri ülkenin önemli metropol bölgelerinde iktidarda bulunan CHP'li belediye başkanları, önemli metro ve toplu taşıma bağlantıları kurarak, kültür ve refah programlarını genişleterek ve CHP'yi seçmenlerin gözünde iyi yönetişim partisi haline getirerek iyi kamu yöneticileri olduklarını kanıtladılar. Bu gelişmeler, 2003'ten bu yana ilk kez seçmenleri CHP'nin Türkiye'yi iyi yönetebileceğine ve Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi'nden (AKP) daha iyi yönetebileceğine ikna etti. Sonuç olarak, CHP, 2024'te ülke çapındaki belediye ve yerel seçimlerde partiyi ilk kez ezici bir şekilde geride bıraktığından beri kamuoyu anketlerinde AKP'nin önünde yer alıyor. Erdoğan'ın Sonraki Adımları CHP, bütünüyle Erdoğan için ciddi bir siyasi tehdit haline geldi. Buna göre, o...